Didim'deki IURES Kongresi'nde Yapay Zeka Tartışıldı

Aydın'ın Didim ilçesinde gerçekleştirilen Uluslararası Üroloji Araştırmaları Derneği (IURES) 2026 Kongresi'nde, ürolojik cerrahide yapay zeka destekli teknolojiler ve yeni nesil robotik uygulamalar ele alındı. Kongreye alanında uzman çok sayıda bilim insanı katılım gösterdi.

AA'da yayınlanan habere göre, hastanın üç boyutlu 'dijital ikizi' üzerinden ameliyatın önceden planlanıp deneyimlenebildiği bu yeni süreçte daha hassas sonuçlar elde edildiği belirtildi. Kongre kapsamında düzenlenen basın toplantısında konuşan IURES 2026 Kongre Başkanı Prof. Dr. Burak Turna, ürolojinin geleceğinin hastalığı tedavi ederken fonksiyonları koruyan, kişiselleştirilmiş ve teknolojiyle güçlendirilmiş tedaviler olduğunu ifade etti.

Turna, teknoloji ve cerrahi deneyimin birleşimiyle tedavi anlayışında önemli bir dönüşüm yaşandığını vurgulayarak, "Özellikle beşinci nesil robotik cerrahi platformları, ileri görüntüleme, gelişmiş cerrahi hassasiyet ve giderek daha fazla yapay zeka destekli teknolojilerin cerrahi süreçlere entegre edilmesiyle, modern ürolojik cerrahinin sınırlarını yeniden belirliyor." dedi. Prof. Dr. Turna, beşinci nesil robotik teknolojinin yalnızca el hareketlerini hassaslaştırmakla kalmayıp, gelişmiş görüntüleme, dokunsal geri bildirim ve veri kullanımı açısından yeni bir dönem başlattığını kaydetti.

Yapay zekanın cerrahi görüntüleri ve büyük veri setlerini analiz ederek ameliyat sırasında karar desteği sağlayabileceğine dikkat çeken Turna, bu teknolojilerin robotik sistemlerle entegrasyonunun kişiye özel cerrahi için kritik bir adım olduğunu anlattı. Turna, lokalize prostat kanserli hastalarda uygulanan ve sadece hastalıklı odak bölgeyi hedef alan 'fokal tedavilerin', sağlıklı dokuları ve kritik anatomik yapıları korumayı amaçladığını da sözlerine ekledi.

Diğer Kongre Başkanı Prof. Dr. Murat Binbay ise ürolojideki dönüşümü 'telecerrahi', 'tek port', 'robotik cerrahi' ve yapay zeka destekli karar teknolojileri olarak sıraladı. Telecerrahinin, cerrahın hastayla aynı fiziksel ortamda bulunma zorunluluğunu ortadan kaldırdığını belirten Binbay, bu yöntemin ileri düzey deneyimin coğrafi mesafeden bağımsız olarak hastaya ulaşmasını sağladığını dile getirdi.

Binbay, "Telecerrahi, özellikle ileri düzey robotik cerrahi deneyiminin sınırlı olduğu bölgelerdeki hastalara, deneyimli merkezlerin bilgi birikimini ulaştırabilme potansiyeli taşıyor. Bu, ürolojik onkoloji cerrahisinde eşitsizlikleri azaltabilecek, sağlık hizmetine erişimi dönüştürebilecek bir yaklaşım. Elbette, bu teknolojinin yaygın klinik kullanımı, veri güvenliği, sorumluluk çerçevesi ve altyapı gereksinimleri açısından titizlikle değerlendirilmesi gereken bir süreç. Ancak yönümüz açık. Cerrahi deneyimin mesafeden bağımsız hale geldiği bir döneme doğru ilerliyoruz." şeklinde konuştu. Tek port robotik cerrahiyle böbrek ve prostat kanseri ameliyatlarında hasta konforunun arttığını vurgulayan Binbay, gelecekte robotik sistemlerin anatomik yapıları tanıyan ve cerrahı uyaran asistan mekanizmalarla güçleneceği öngörüsünde bulundu.

IURES İkinci Başkanı Prof. Dr. Emre Huri ise 'endüstri 4.0' devriminin tıbbi yansıması olan kişiye özel cerrahi planlamadan bahsetti. Huri, 'dijital ikiz' kavramının hastanın anatomik bölgesinin bilgisayar ortamında oluşturulan birebir kopyası olduğunu, bunun gerçek radyolojik verilere dayanan matematiksel bir model olduğunu aktardı. Sürecin veri işleme, ayrıştırma ve sanal model oluşumu aşamalarından geçtiğini belirten Huri, yüksek çözünürlüklü tomografi veya MR görüntülerinin özel yazılımlarla işlenerek 3 boyutlu hale getirildiğini anlattı.

Huri, "Hastanın hastanede çekilen yüksek çözünürlüklü tomografi veya MR görüntüleri, ham veri formatı olan DICOM dosyaları olarak alınır. Bu veriler, özel mühendislik yazılımlarına aktarılır. Radyolojik görüntülerde kemik, damar, organ ve tümör gri tonlarda birbirine karışmış haldedir. Mühendisler ve doktorlar, özel algoritmalar kullanarak bu yapıları piksel piksel ayırır. Ayrıştırma işlemi bittiğinde, ekranda hastanın organının 3 boyutlu, döndürülebilir, içi açılabilir bir 'dijital ikizi' oluşur. Cerrah, artık tümörün damarlarla ilişkisini her açıdan görebilir. Sanal ortamda, sanal neşterler kullanılarak ameliyatın provası yapılabilir. 'Şuradan kesersem ne olur?', 'Bu damarı tutarsam arkasındaki dokuyu görebilir miyim?' gibi soruların cevabı, hastaya hiç dokunmadan sanal dünyada verilir. Sanal gerçeklik teknolojisi gerçek ameliyattaki sürpriz riskini minimize eder." ifadelerini kullandı.

IURES Başkanı Prof. Dr. Fatih Atuğ ise sinir koruyucu robotik cerrahinin prostat çevresindeki yapıların hassas ayrılmasına olanak tanıdığını belirtti. Robotik cerrahinin açık cerrahiye göre daha az kan kaybı, düşük transfüzyon ihtiyacı ve kısa hastanede kalış süresi gibi avantajları olduğuna değinen Atuğ, "Bununla birlikte ameliyatın başarısını yalnızca kullanılan robot belirlemez. Cerrahın deneyimi, doğru hasta seçimi ve uygulanan cerrahi teknik son derece önemlidir. Ameliyatı robot değil, cerrah yapıyor. Cerrahın bilgisi, tecrübesi burada en önemli faktör." dedi.

Atuğ, prostat kanserinin yaşla arttığını hatırlatarak, 'Multiparametrik Prostat MR' yönteminin anatomik, su moleküllerinin hareketi ve ilaçlı görüntüleme parametrelerini bir arada kullandığını söyledi. Bu yöntemin kanser şüphesi taşıyan odakları erken ve net tespit ettiğini, radyasyon içermemesi nedeniyle güvenli olduğunu vurgulayan Atuğ, MR-ultrason füzyon biyopsisi ile hedefe yönelik örnekler alınarak klinik olarak prostat kanserlerini yakalama olasılığının artırılmasının amaçlandığını kaydetti.

TürkAta Haber Ajansı
Aydın Gündemi